Faktör XIII (Fibrinaz)

🔬 Faktör XIII Nedir?

• Fibrin pıhtısını stabilize eder: Pıhtı oluştuktan sonra onu güçlendirip çözünmesini engeller.

• Yaraların iyileşmesinde ve gebelikte önemli rol oynar.

• Eksikliği durumunda gecikmiş kanamalar, tekrarlayan düşükler, ve kötü yara iyileşmesi görülebilir.

🧪 Faktör XIII Testi Neden Yapılır?

• Tekrarlayan ve açıklanamayan kanamalar

• Normal pıhtılaşma testlerine (PT, aPTT) rağmen süren kanamalar

• Doğumsal faktör XIII eksikliği şüphesi

• Ameliyat sonrası geç başlayan kanamalar

• Tekrarlayan düşükler (gebelikte)

🧫 Test Türleri

1. Faktör XIII aktivite testi – Faktör XIII'ün işlevini ölçer.

2. Faktör XIII antijen testi – Kanda ne kadar Faktör XIII bulunduğunu ölçer.

3. Pıhtı çözülme (clot solubility) testi – Basit tarama testi; pıhtının üre ve asit ortamda çözülüp çözülmediğine bakılır (eskiden daha yaygındı, ama artık duyarlılığı düşük olduğu için nadiren kullanılır).

📉 Normal Değerler

• Aktivite düzeyi: Genellikle %70–140 arasında normal kabul edilir (laboratuvara göre değişebilir).

• Düşük düzeyler (%<30) genellikle klinik belirti verir.

💡 Önemli Notlar

• Faktör XIII eksikliği çok nadirdir (milyonda 1’den az görülür).

• Standart kan testleri (PT, aPTT) normal olabilir, bu nedenle özel test gerekir.

• Test için genellikle sitratsız plazma veya özel tüpler gerekebilir.